يېڭى بىر خىلئېلېكتر ماشىنىلىرى ئۈچۈن باتارېيەيېقىنقى بىر تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، ئۇلار ئىنتايىن ئىسسىق ۋە سوغۇق تېمپېراتۇرىدا ئۇزۇنراق ياشىيالايدۇ.

ئالىملارنىڭ ئېيتىشىچە، بۇ باتارېيە ئېلېكترونلۇق ماشىنىلارنىڭ سوغۇق تېمپېراتۇرىدا بىر قېتىم قۇۋۋەتلەنگەندە تېخىمۇ يىراققا يۈرۈشىگە شارائىت ھازىرلايدۇ، ھەمدە ئىسسىق كېلىماتتا ئۇلارنىڭ قىزىپ كېتىش ئېھتىماللىقى تۆۋەن بولىدۇ.

بۇ ئېلېكترونلۇق ماشىنا شوپۇرلىرىنىڭ توك قاچىلاش قېتىم سانىنىڭ ئازىيىشىغا ئېلىپ كېلىدۇ، شۇنداقلا ...باتارېيەلەرئۇزۇنراق ئۆمۈر.

ئامېرىكا تەتقىقات گۇرۇپپىسى خىمىيىلىك جەھەتتىن يۇقىرى تېمپېراتۇرىغا تېخىمۇ چىداملىق ۋە يۇقىرى ئېنېرگىيىلىك لىتىي باتارېيەلىرىگە قوشۇلىدىغان يېڭى بىر ماددا ياراتتى.

كالىفورنىيە ئۇنىۋېرسىتېتى سان دىياگودىكى يۇقىرى دەرىجىلىك ئاپتور پروفېسسور جېڭ چېن مۇنداق دېدى: «ئەتراپ تېمپېراتۇرىسى ئۈچ خانىلىق سانغا يېتىدىغان ۋە يوللار تېخىمۇ ئىسسىق بولىدىغان رايونلاردا يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئىشلىتىش كېرەك».

«ئېلېكترلىق ماشىنىلاردا، باتارېيە ئادەتتە يەر ئاستىدا، ئىسسىق يوللارغا يېقىن جايدا بولىدۇ. شۇنداقلا، باتارېيەلەر ئىشلەۋاتقاندا توك ئۆتكەندىن كېيىنلا قىزىپ كېتىدۇ.»

«ئەگەر باتارېيەلەر يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا بۇنداق قىزىشقا بەرداشلىق بېرەلمىسە، ئۇلارنىڭ ئىقتىدارى تېزلا تۆۋەنلەيدۇ».

دۈشەنبە كۈنى «مىللىي پەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئىلمىي ماقالىلىرى» ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان بىر ماقالىدە، تەتقىقاتچىلار سىناق جەريانىدا باتارېيەلەرنىڭ ئېنېرگىيە سىغىمىنىڭ ئايرىم-ئايرىم ھالدا -40 سېلسىيە گرادۇس (-104 فارېنگېيت) ۋە 50 سېلسىيە گرادۇس (122 فارېنگېيت) دا %87.5 ۋە %115.9 نى ساقلىغانلىقىنى بايان قىلدى.

ئۇلارنىڭ يەنە يۇقىرى كۇلومبىك ئۈنۈمى ئايرىم-ئايرىم ھالدا %98.2 ۋە %98.7 كە يەتتى، بۇ دېگەنلىك باتارېيە ئىشلەشتىن بۇرۇن تېخىمۇ كۆپ قېتىم قۇۋۋەتلەش دەۋرىيلىكىنى باشتىن كەچۈرەلەيدۇ.

بۇنىڭ سەۋەبى لىتىي تۇزى ۋە دىبۇتىل ئېفىردىن تەركىب تاپقان ئېلېكترولىت بولۇپ، بۇ رەڭسىز سۇيۇقلۇق دورىلار ۋە پېستىتسىدلار قاتارلىق بەزى ئىشلەپچىقىرىش ساھەلىرىدە ئىشلىتىلىدۇ.

دىبۇتىل ئېفىرنىڭ پايدىسى بار، چۈنكى ئۇنىڭ مولېكۇلاسى باتارېيە ئىشلەۋاتقاندا لىتىي ئىئونلىرى بىلەن ئاسانلىقچە ئوينىشىپ كەتمەيدۇ ھەمدە نۆلدىن تۆۋەن تېمپېراتۇرىدا ئۇنىڭ ئىقتىدارىنى ياخشىلايدۇ.

ئۇنىڭ ئۈستىگە، دىبۇتىل ئېفىر 141 سېلسىيە گرادۇس (285.8 فارېنگېيت) قايناق نۇقتىسىدىكى ئىسسىقلىققا ئاسانلا بەرداشلىق بېرەلەيدۇ، بۇ ئۇنىڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا سۇيۇق ھالەتتە تۇرۇشىنى بىلدۈرىدۇ.

بۇ ئېلېكترولىتنىڭ ئالاھىدە يېرى شۇكى، ئۇنى قايتا قۇۋۋەتلەشكە بولىدىغان لىتىي-كۈكۈرت باتارېيەسى بىلەن ئىشلىتىشكە بولىدۇ، بۇ باتارېيە لىتىيدىن ياسالغان ئانود ۋە كۈكۈرتتىن ياسالغان كاتودقا ئىگە.

ئانود ۋە كاتود باتارېيەنىڭ ئېلېكتر ئېقىمى ئۆتىدىغان قىسىملىرى.

لىتىي-كۈكۈرت باتارېيەسى ئېلېكتر ماشىنىلىرىنىڭ باتارېيەلىرىدىكى مۇھىم كېيىنكى قەدەم بولۇپ ھېسابلىنىدۇ، چۈنكى ئۇلار ھازىرقى لىتىي-ئىئون باتارېيەسىگە قارىغاندا ھەر كىلوگرام ئېنېرگىيەنى ئىككى ھەسسە كۆپ ساقلىيالايدۇ.

بۇ ئېلېكترونلۇق ماشىنىلارنىڭ ئېغىرلىقىنى ئاشۇرماي تۇرۇپ، ئۇلارنىڭ يۈرۈش دائىرىسىنى ئىككى ھەسسە كېڭەيتىشكە ياردەم بېرەلەيدۇ.باتارېيەچىقىمنى تۆۋەنلىتىپ تۇرۇپ، ئوراشتۇرۇڭ.

كۈكىرت ئەنئەنىۋى لىتىي ئىئون باتارېيە كاتودلىرىدا ئىشلىتىلىدىغان كوبالتقا قارىغاندا تېخىمۇ مول بولۇپ، مەنبەگە مۇھىت ۋە ئىنسانلارنىڭ ئازار بېرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.

ئادەتتە، لىتىي-كۈكۈرت باتارېيەلىرىدە مەسىلە كۆرۈلىدۇ - كۈكۈرت كاتودلىرى ئىنتايىن ئاكتىپ بولغاچقا، باتارېيە ئىشلەۋاتقاندا ئېرىپ كېتىدۇ، بۇ ئەھۋال يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا تېخىمۇ ئېغىرلىشىدۇ.

لىتىي مېتال ئانودلىرى باتارېيەنىڭ قىسم قىسىملىرىنى تېشىپ ئۆتۈپ، قىسقا تۇتىشىش سەۋەبىدىن دېندرىت دەپ ئاتىلىدىغان ئىگنە شەكىللىك قۇرۇلمىلارنى ھاسىل قىلالايدۇ.

نەتىجىدە، بۇ باتارېيەلەر پەقەت ئون نەچچە قېتىم ئىشلىتىشكە يېتىدۇ.

UC-San Diego گۇرۇپپىسى تەرىپىدىن ئىجاد قىلىنغان دىبۇتىل ئېفىر ئېلېكترولىت بۇ مەسىلىلەرنى، ھەتتا ئەڭ يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ھەل قىلىدۇ.

ئۇلار سىناق قىلغان باتارېيەلەرنىڭ ئىشلىتىش ۋاقتى ئادەتتىكى لىتىي-كۈكۈرت باتارېيەسىگە قارىغاندا خېلى ئۇزۇن بولغان.

«ئەگەر سىز يۇقىرى ئېنېرگىيە زىچلىقىغا ئىگە باتارېيە ئىزدىسىڭىز، ئادەتتە ئىنتايىن قاتتىق ۋە مۇرەككەپ خىمىيەلىك ئۇسۇل ئىشلىتىشىڭىز كېرەك» دېدى چېن.

«يۇقىرى ئېنېرگىيە تېخىمۇ كۆپ رېئاكسىيەلەرنىڭ يۈز بېرىشىنى بىلدۈرىدۇ، بۇ مۇقىملىقنىڭ ئازىيىشى، تېخىمۇ كۆپ پارچىلىنىشنى بىلدۈرىدۇ».

«يۇقىرى ئېنېرگىيەلىك، مۇقىم باتارېيە ياساشنىڭ ئۆزى قىيىن بىر ۋەزىپە - بۇنى كەڭ تېمپېراتۇرا دائىرىسىدە قىلىش تېخىمۇ قىيىن.»

«بىزنىڭ ئېلېكترولىتىمىز كاتود ۋە ئانود تەرەپلىرىنىڭ ھەر ئىككىسىنى ياخشىلاشقا ياردەم بېرىش بىلەن بىرگە، يۇقىرى ئۆتكۈزۈشچانلىق ۋە يۈز ئارا مۇقىملىقىنى تەمىنلەيدۇ».

بۇ گۇرۇپپا يەنە كۈكىرت كاتودىنى پولىمېرغا ئۇلاش ئارقىلىق تېخىمۇ مۇقىم قىلىپ لايىھەلىدى. بۇ ئارقىلىق تېخىمۇ كۆپ كۈكىرتنىڭ ئېلېكترولىتقا ئېرىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئالدى.

كېيىنكى قەدەملەر باتارېيەنىڭ خىمىيىۋى تەركىبىنى تېخىمۇ يۇقىرى تېمپېراتۇرىدا ئىشلەيدىغان قىلىپ تەڭشەشنى ۋە ئۇنىڭ ئىشلىتىش ۋاقتىنى ئۇزارتىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.