ئۈچ ئاساسلىق تۈرى بارلىتىي-ئىئون باتارېيەلىرى(لىتىي ئىئون): سىلىندىر شەكىللىك باتارېيە، پىرىزما شەكىللىك باتارېيە ۋە خالتا شەكىللىك باتارېيە. ئېلېكتروموبىل سانائىتىدە، ئەڭ ئۈمىدۋار تەرەققىياتلار سىلىندىر شەكىللىك ۋە پىرىزما شەكىللىك باتارېيەلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. سىلىندىر شەكىللىك باتارېيە فورماتى يېقىنقى يىللاردىن بۇيان ئەڭ ئالقىشقا ئېرىشكەن بولسىمۇ، بىر قانچە ئامىللار پىرىزما شەكىللىك باتارېيەلەرنىڭ ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىشى مۇمكىنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

نېمە؟پىرىزما ھۈجەيرىلىرى

Aپىرىزما ھۈجەيرىسىقاتتىق قاپقا ئورالغان خىمىيىلىك ماددا بولغان بىر باتارېيە. ئۇنىڭ تىك تۆت بۇلۇڭلۇق شەكلى باتارېيە مودۇلىغا كۆپ ئۈسكۈنىنى ئۈنۈملۈك تىزىشقا يول قويىدۇ. ئىككى خىل پىرىزما باتارېيە بار: قاپنىڭ ئىچىدىكى ئېلېكترود قەغەزلىرى (ئانود، ئايرىغۇچ، كاتود) ياكى تىزىلغان ياكى دومىلىتىلغان ۋە ياپىلاقلاشتۇرۇلغان بولىدۇ.

ئوخشاش ھەجىمدە، ئۈستى-ئۈستى قويۇلغان پىرىزما ھۈجەيرىلەر بىرلا ۋاقىتتا تېخىمۇ كۆپ ئېنېرگىيە قويۇپ بېرىپ، تېخىمۇ ياخشى ئىقتىدار بىلەن تەمىنلەيدۇ، ياپىلاق پىرىزما ھۈجەيرىلەر بولسا تېخىمۇ كۆپ ئېنېرگىيەگە ئىگە بولۇپ، تېخىمۇ چىداملىق بولىدۇ.

پىرىزماتىك باتارېيەلەر ئاساسلىقى ئېنېرگىيە ساقلاش سىستېمىسى ۋە ئېلېكتر ماشىنىلىرىدا ئىشلىتىلىدۇ. ئۇلارنىڭ چوڭلۇقى چوڭ بولغاچقا، ئېلېكترونلۇق ۋېلىسىپىت ۋە يانفون قاتارلىق كىچىك ئۈسكۈنىلەرگە ماس كەلمەيدۇ. شۇڭا، ئۇلار ئېنېرگىيەنى كۆپ ئىشلىتىدىغان قوللىنىشچان ساھەلەرگە تېخىمۇ ماس كېلىدۇ.

سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەر دېگەن نېمە؟

Aسىلىندىرلىق ھۈجەيرەقاتتىق سىلىندىرلىق قۇتا ئىچىگە ئورالغان باتارېيە. سىلىندىرلىق باتارېيەلەر كىچىك ۋە يۇمىلاق بولۇپ، ئۇلارنى ھەر خىل چوڭلۇقتىكى ئۈسكۈنىلەرگە قويۇشقا بولىدۇ. باشقا باتارېيە فورماتلىرىدىن پەرقلىق ھالدا، ئۇلارنىڭ شەكلى شىشىپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ، بۇ باتارېيەلەردە گازلارنىڭ قاپتا توپلىنىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.

سىلىندىر شەكىللىك باتارېيەلەر ئەڭ دەسلەپتە نۇتۇبۇكلاردا ئىشلىتىلگەن بولۇپ، ئۇلاردا ئۈچتىن توققۇزغىچە باتارېيە بار ئىدى. كېيىن تېسلا شىركىتى ئۇلارنى 6000 دىن 9000 گىچە باتارېيە بار بولغان تۇنجى ئېلېكترلىك ماشىنىلىرىدا (Roadster ۋە Model S) ئىشلەتكەندە، ئۇلار تېخىمۇ ئالقىشقا ئېرىشتى.

سىلىندىر شەكىللىك باتارېيەلەر ئېلېكترونلۇق ۋېلىسىپىت، داۋالاش ئۈسكۈنىلىرى ۋە سۈنئىي ھەمراھلاردا ئىشلىتىلىدۇ. ئۇلار يەنە ئالەم بوشلۇقىنى تەكشۈرۈشتە مۇھىم رول ئوينايدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ شەكلى ئاتموسفېرا بېسىمىنىڭ تەسىرىدە باشقا باتارېيە شەكىللىرىمۇ ئۆزگىرىپ كېتىدۇ. مەسىلەن، مارسقا ئەۋەتىلگەن ئەڭ ئاخىرقى روۋېر سىلىندىر شەكىللىك باتارېيەلەرنى ئىشلىتىپ ئىشلەيدۇ. فورمۇلا E يۇقىرى ئىقتىدارلىق ئېلېكتر مۇسابىقە ماشىنىلىرىنىڭ باتارېيەسىدە روۋېر بىلەن ئوخشاش باتارېيەلەرنى ئىشلىتىدۇ.

پىرىزما شەكىللىك ۋە سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەرنىڭ ئاساسلىق پەرقى

پىرىزما شەكىللىك ۋە سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەرنى پەرقلەندۈرىدىغان بىردىنبىر نەرسە شەكىل ئەمەس. باشقا مۇھىم پەرقلەر ئۇلارنىڭ چوڭ-كىچىكلىكى، ئېلېكتر ئۇلىنىشى سانى ۋە چىقىرىش قۇۋۋىتىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

چوڭلۇقى

پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەر سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەرگە قارىغاندا خېلىلا چوڭ، شۇڭا ھەر بىر ھۈجەيرە ئۈچۈن تېخىمۇ كۆپ ئېنېرگىيە بار. پەرقىنى تەخمىنەن چۈشىنىش ئۈچۈن، بىر پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرە 20 دىن 100 گىچە سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىگە ئوخشاش ئېنېرگىيەنى ئۆز ئىچىگە ئالالايدۇ. سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەرنىڭ كىچىكرەك چوڭلۇقى ئۇلارنى ئازراق ئېنېرگىيە تەلەپ قىلىدىغان قوللىنىشچان پروگراممىلاردا ئىشلىتىشكە بولىدىغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ. نەتىجىدە، ئۇلار كەڭ دائىرىلىك قوللىنىشچان پروگراممىلاردا ئىشلىتىلىدۇ.

باغلىنىشلار

پىرىزما شەكىللىك باتارېيەلەر سىلىندىر شەكىللىك باتارېيەلەرگە قارىغاندا چوڭراق بولغاچقا، ئوخشاش مىقداردىكى ئېنېرگىيەگە ئېرىشىش ئۈچۈن ئازراق باتارېيە كېرەك بولىدۇ. بۇ دېگەنلىك، ئوخشاش ھەجىمدە پىرىزما شەكىللىك باتارېيەلەرنى ئىشلىتىدىغان باتارېيەلەردە كەپشەرلەشكە ئېھتىياجلىق بولغان ئېلېكتر ئۇلىنىشى ئازراق بولىدۇ. بۇ پىرىزما شەكىللىك باتارېيەلەر ئۈچۈن چوڭ ئەۋزەللىك، چۈنكى ئىشلەپچىقىرىشتا نۇقسانلارنىڭ يۈز بېرىش ئېھتىماللىقى ئاز.

كۈچ

سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەر پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەرگە قارىغاندا ئازراق ئېنېرگىيە ساقلىشى مۇمكىن، ئەمما ئۇلارنىڭ قۇۋۋىتى يۇقىرى. بۇ دېگەنلىك، سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەر پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەرگە قارىغاندا ئېنېرگىيەنى تېزراق چىقىرالايدۇ. سەۋەبى، ئۇلارنىڭ ھەر ئامپېر-سائەتتە (Ah) تېخىمۇ كۆپ ئۇلىنىش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇشىدۇر. نەتىجىدە، سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەر يۇقىرى ئۈنۈملۈك قوللىنىشچان پروگراممىلارغا ماس كېلىدۇ، پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەر بولسا ئېنېرگىيە ئۈنۈمىنى ئەڭ ياخشىلاشقا ماس كېلىدۇ.

يۇقىرى ئىقتىدارلىق باتارېيە قوللىنىش مىسالى سۈپىتىدە فورمۇلا E مۇسابىقە ماشىنىلىرى ۋە مارستىكى Ingenuity تىك ئۇچار ئايروپىلانىنى كۆرسىتىشكە بولىدۇ. بۇ ئىككىسىنىڭ ھەر ئىككىسى ئىنتايىن ناچار مۇھىتتا ئىنتايىن يۇقىرى ئىقتىدارنى تەلەپ قىلىدۇ.

نېمىشقا پىرىزماتىك ھۈجەيرىلەر ھۆكۈمرانلىقنى ئىگىلىۋېلىشى مۇمكىن؟

ئېلېكترونلۇق ماشىنا سانائىتى تېز تەرەققىي قىلماقتا، پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەر ياكى سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەرنىڭ ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلەيدىغانلىقى ئېنىق ئەمەس. ھازىر، سىلىندىر شەكىللىك ھۈجەيرىلەر ئېلېكترونلۇق ماشىنا سانائىتىدە كەڭ تارقالغان، ئەمما پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەرنىڭ ئالقىشقا ئېرىشىدىغانلىقىغا ئىشىنىشكە ئاساس بار.

بىرىنچىدىن، پىرىزما شەكىللىك ھۈجەيرىلەر ئىشلەپچىقىرىش باسقۇچلىرىنىڭ سانىنى ئازايتىش ئارقىلىق چىقىمنى تۆۋەنلىتىش پۇرسىتى يارىتىپ بېرىدۇ. ئۇلارنىڭ شەكلى چوڭراق ھۈجەيرىلەرنى ئىشلەپچىقىرىشقا شارائىت يارىتىپ بېرىدۇ، بۇ بولسا تازىلاش ۋە كەپشەرلەشكە ئېھتىياجلىق بولغان ئېلېكتر ئۇلىنىشى سانىنى ئازايتىدۇ.

پىرىزماتىك باتارېيەلەر يەنە لىتىي-تۆمۈر فوسفات (LFP) خىمىيەسى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى فورمات بولۇپ، بۇ خىل ماتېرىياللار ئەرزان ۋە قولايلىق. باشقا خىمىيەلەردىن پەرقلىق ھالدا، LFP باتارېيەلىرى يەر شارىنىڭ ھەممە يېرىدە بار بولغان بايلىقلاردىن پايدىلىنىدۇ. ئۇلار باشقا باتارېيە تىپلىرىنىڭ باھاسىنى ئۆستۈرىدىغان نىكېل ۋە كوبالت قاتارلىق ئاز ئۇچرايدىغان ۋە قىممەت ماتېرىياللارنى تەلەپ قىلمايدۇ.

LFP پىرىزما باتارېيەلىرىنىڭ بارلىققا كېلىۋاتقانلىقىنىڭ كۈچلۈك سىگنالى بار. ئاسىيادا، ئېلېكتروموبىل ئىشلەپچىقارغۇچىلار ئاللىقاچان پىرىزما فورماتىدىكى بىر خىل LFP باتارېيەسى بولغان LiFePO4 باتارېيەسىنى ئىشلىتىۋاتىدۇ. تېسلا يەنە ئۆزىنىڭ ماشىنىلىرىنىڭ ئۆلچەملىك نۇسخىلىرى ئۈچۈن جۇڭگودا ئىشلەپچىقىرىلغان پىرىزما باتارېيەلىرىنى ئىشلىتىشكە باشلىغانلىقىنى بىلدۈردى.

قانداقلا بولمىسۇن، LFP خىمىيىۋى دورىسىنىڭ مۇھىم كەمچىلىكلىرى بار. بىرىنچىدىن، ئۇنىڭ ئېنېرگىيەسى ھازىر ئىشلىتىلىۋاتقان باشقا خىمىيىۋى دورىلارغا قارىغاندا ئاز، شۇڭا ئۇنى فورمۇلا 1 ئېلېكتر ماشىنىلىرىغا ئوخشاش يۇقىرى ئىقتىدارلىق ماشىنىلارغا ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. بۇنىڭدىن باشقا، باتارېيە باشقۇرۇش سىستېمىسى (BMS) باتارېيەنىڭ توك قاچىلاش سەۋىيەسىنى مۆلچەرلەشتە قىينىلىدۇ.

بۇ فىلىم ھەققىدە تېخىمۇ كۆپ مەلۇماتقا ئېرىشىش ئۈچۈن بۇ فىلىمنى كۆرەلەيسىزLFPخىمىيە ۋە ئۇنىڭ نېمە ئۈچۈن ئالقىشقا ئېرىشىۋاتقانلىقى.